ทำดีทั้ง 89 นาที แต่พลาดแค่ครั้งเดียว ทุกคนจำแค่นั้น — บทสะท้อนชีวิตผู้รักษาประตู
คืนวันที่ 26 พฤษภาคม 2018 สนามกีฬาโอลิมปิกในกรุงเคียฟ ยูเครน — ลอริส คาริอุส ยืนอยู่หน้าประตูของลิเวอร์พูลในนัดชิงชนะเลิศยูฟ่า แชมเปี้ยนส์ ลีก มีผู้ชม 61,000 คนในสนาม และอีกกว่า 170 ล้านคนทั่วโลกจ้องมาที่เขา แล้วในพริบตา — ลูกบอลหลุดมือ
ตำแหน่งที่โลกไม่เคยให้อภัย
ลูกบอลที่คาริอุสพุ่งออกมาไปตรงหน้าบาเยล กาเรน ก่อน คาริม เบนเซม่า จะกลิ้งเข้าประตูได้ง่ายๆ จากนั้นอีก 20 นาที เขาก็ปล่อยลูกยิงของ กาแรธ เบล หลุดมืออีกครั้ง เรอัล มาดริดชนะ 3-1 คืนนั้น ลิเวอร์พูลแพ้ และ ลอริส คาริอุส ต้องยืนร้องไห้อยู่กลางสนามหลังนัดจบโดยไม่มีใครเข้ามากอด
สิ่งที่ไม่มีใครรู้ในคืนนั้น จนกระทั่งหลายเดือนให้หลัง คือเขาถูกศอกกระแทกศีรษะในช่วงต้นเกม ผลตรวจของแพทย์จากโรงพยาบาลในบอสตันยืนยันในภายหลังว่า เขามีอาการสมองกระทบกระเทือน แต่ไม่มีใครจำเหตุการณ์นั้น ทุกคนจำแค่ ลูกบอลที่หลุดมือ
ฉันไม่ได้ขอโทษแค่ครั้งหรือสองครั้ง ฉันขอโทษทุกวัน มันฝังอยู่ในหัวตลอดเวลา
— ลอริส คาริอุส, สัมภาษณ์ปี 2022
11 คนในสนาม แต่มีอยู่คนเดียวที่โดดเดี่ยว
ฟุตบอลเป็นกีฬาทีม แต่ผู้รักษาประตูเล่นในมิติที่ต่างออกไปโดยสิ้นเชิง ในขณะที่นักเตะคนอื่นเคลื่อนที่ ส่งบอล ดูแลกันและกัน ผู้รักษาประตูยืนนิ่งอยู่ที่เดิม คนเดียว ห่างจากเพื่อนร่วมทีมที่ใกล้ที่สุดยังหลายสิบหลา และถ้าทีมเล่นดีตลอด 89 นาที พวกเขาแทบไม่มีโอกาสได้แตะบอลเลย
ชวนให้คิดเหลือเกินว่า — นั่นคือนิยามที่โหดที่สุดของงานชิ้นหนึ่ง ทำดีเกือบทั้งเกม แต่ถ้าพลาดครั้งเดียว คุณคือเหตุผลที่ทีมแพ้ และถ้าทีมชนะ? ทุกคนฉลองกัน คุณเดินกลับไปคนเดียวพร้อมถุงมือที่เปียกโชก
ผู้รักษาประตูทำดีเกือบทั้งเกม แต่ถ้าพลาดครั้งเดียว เขาคือเหตุผลที่ทีมแพ้
บุฟฟอน กับ 23 ปีที่โลกมองไม่เห็น
ถ้าพูดถึงผู้รักษาประตูที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ ชื่อของ จานลุยจิ บุฟฟอน มักจะติดอยู่ในลิสต์ต้นๆ เสมอ เขาลงเล่นอาชีพกว่า 1,100 นัด รักษาประตูให้อิตาลีมานานกว่า 23 ปี คว้าแชมป์ลีกอิตาลี 10 สมัย คว้าแชมป์โลกปี 2006 และได้รับการโหวตให้เป็นผู้รักษาประตูยอดเยี่ยมที่สุดในโลกหลายครั้งนับไม่ถ้วน
แต่มีอยู่หนึ่งสิ่งที่เขาไม่เคยได้ แชมป์ยูฟ่า แชมเปี้ยนส์ ลีก เขาเข้ารอบชิงปี 2003 แพ้ในการดวลจุดโทษ เข้ารอบชิงปี 2015 แพ้บาร์เซโลน่า และในนัดรองชนะเลิศปี 2018 กับ เรอัล มาดริด ตอนอายุ 40 เขาถูกตัดสินให้เสียจุดโทษจากลูกที่ถูกมือของเขา บุฟฟอนประท้วงอย่างดุเดือด ถูกใบแดง และเดินออกจากสนามด้วยน้ำตา
"ถ้วยยูฟ่าอยู่ในมือของฉันมาตลอด แต่ฉันไม่เคยได้จับมันจริงๆ" เขาบอกกับนักข่าวหลังเกมนั้น และนั่นคือสิ่งที่โหดที่สุดของตำแหน่งนี้ คุณยอดเยี่ยมขนาดไหนก็ตาม ผลลัพธ์ไม่ได้อยู่ในมือคุณคนเดียว
สิ่งที่เกิดขึ้นในหัวตอนเดินเข้ามาเตะจุดโทษ
มีงานวิจัยด้านจิตวิทยาการกีฬาชิ้นหนึ่งที่น่าสนใจมาก นักวิจัยพบว่าผู้รักษาประตูมักจะ 'เลือก' กระโดดไปทางใดทางหนึ่งก่อนที่ผู้เตะจะวิ่งเข้ามาด้วยซ้ำ เพราะสมองไม่สามารถรับมือกับความกดดันของการ 'ยืนนิ่ง' ได้ มันต้องการทำบางอย่าง ต้องการรู้สึกว่าตัวเองควบคุมอะไรบางอย่างได้
แต่นั่นแหละคือกับดัก ในการดวลจุดโทษ ผู้รักษาประตูที่ 'ยืนนิ่ง' มากกว่า กลับมีโอกาสเซฟได้มากกว่าถึง 33% ปัญหาคือ ถ้ากระโดดไปแล้วลูกผ่านเข้าไปกลางประตู โค้ชจะถามว่า 'ทำไมไม่ยืนนิ่ง?' แต่ถ้ายืนนิ่งแล้วลูกเข้ามุม โค้ชก็จะถามว่า 'ทำไมไม่กระโดด?' ผู้รักษาประตูแพ้ทุกทางในกับดักที่ตัวเองไม่ได้สร้าง
› ผู้รักษาประตูใช้เวลาถึง 92% ของเกมโดยไม่ได้แตะบอล
› ในการดวลจุดโทษ ผู้รักษาประตูที่ยืนนิ่งมีอัตราเซฟสูงกว่า 33%
› บุฟฟอนลงเล่นอาชีพ 1,100+ นัด แต่ไม่เคยคว้าแชมป์ UCL
› คาริอุสยิงบอลออกประตูตัวเองในรอบชิง UCL 2018 ท่ามกลางอาการสมองกระทบกระเทือน
ฮีโร่ที่ไม่มีชื่อในหน้าหนึ่ง
ปี 2005 นัดชิงชนะเลิศแชมเปี้ยนส์ ลีกระหว่างลิเวอร์พูลกับ เอซี มิลาน เยร์ซี ดูเดก ผู้รักษาประตูชาวโปแลนด์ทำสิ่งที่ไม่น่าเชื่อ — เซฟลูกยิงระยะใกล้ของ อันเดรย์ เชฟเชนโก ด้วยท่าที่คนดูทั่วโลกต้องหยุดหายใจ ลิเวอร์พูลชนะในการดวลจุดโทษ คว้าถ้วยยุโรปครั้งที่ 5 วันรุ่งขึ้น ทุกหน้าหนึ่งพูดถึง สตีเวน เจอร์ราด ที่ยิงประตูและนำทัพลิเวอร์พูล
ดูเดก? เขาถูกปล่อยออกจากสโมสรสองปีต่อมา และนั่นคือเรื่องราวที่เกิดซ้ำในฟุตบอลมาตลอด ผู้รักษาประตูที่เก่งพอจะชนะถ้วยให้ทีม แต่ไม่เก่งพอจะ 'อยู่' ในทีมได้ตลอดไป
ฟุตบอลพูดถึงผู้รักษาประตูสองครั้ง — ตอนที่เขาเซฟได้สวยงาม กับตอนที่เขาพลาด แต่ไม่ค่อยมีใครพูดถึง 89 นาทีที่เขายืนนิ่งอยู่คนเดียว รอรับน้ำหนักของทั้งทีมที่อาจหล่นลงมาที่เขาเมื่อไหรก็ได้ บางทีคนที่กล้าที่สุดในสนาม ไม่ใช่คนที่วิ่งเร็วที่สุด แต่คือคนที่ยอมยืนอยู่ในจุดที่โลกจะโทษเขาหากทุกอย่างพังทลาย